Czy magazyn energii w instalacji fotowoltaicznej rozliczanej w net-billingu się opłaca?

Ile energii produkuje instalacja fotowoltaiczna i ile energii oddamy lub odsprzedamy do sieci?

W polskich warunkach klimatycznych okres od 1 marca do 30 września to absolutny szczyt wydajności fotowoltaiki – w tym czasie instalacja generuje około 75–80% swojego całkowitego rocznego uzysku.

Dla optymalnie ustawionej instalacji o mocy 1 kWp (kierunek południowy, nachylenie 35 stopni) łączna produkcja w tym 7-miesięcznym okresie wyniesie około 830 – 890 kWh.

Poniżej znajduje się szczegółowy, uśredniony podział na poszczególne miesiące, uwzględniający historyczne dane nasłonecznienia w Polsce, długość dnia oraz wpływ letnich temperatur na sprawność ogniw.

Miesięczna produkcja energii z 1 kWp (marzec – wrzesień)

Miesiąc	Średnia produkcja	Charakterystyka miesiąca
Marzec	90 – 100 kWh	Słońce operuje coraz mocniej, a niskie temperatury powietrza sprzyjają wysokiej wydajności paneli. Częste bezchmurne dni.
Kwiecień	120 – 130 kWh	Jeden z najbardziej efektywnych miesięcy w roku. Bardzo wysokie nasłonecznienie przy umiarkowanych temperaturach.
Maj	140 – 150 kWh	Zazwyczaj rekordowy miesiąc w roku. Dzień jest już bardzo długi, słońce świeci wysoko, a powietrze wciąż nie jest tak upalne jak w lipcu.
Czerwiec	140 – 155 kWh	Najdłuższe dni w roku. Produkcja jest potężna, choć w drugiej połowie miesiąca wysokie temperatury zaczynają delikatnie obniżać chwilową moc paneli.
Lipiec	135 – 145 kWh	Bardzo wysoka suma nasłonecznienia, jednak ze względu na fale upałów (nagrzewanie się paneli do 70°C) uzysk bywa minimalnie niższy niż w maju czy czerwcu.
Sierpień	125 – 135 kWh	Dni stają się zauważalnie krótsze, ale stabilna, letnia pogoda wciąż zapewnia znakomite i powtarzalne wyniki.
Wrzesień	80 – 95 kWh	Wyraźne skrócenie dnia i niższa pozycja słońca na horyzoncie, ale produkcja wciąż jest wyższa niż w okresie zimowym.

Z czego wynikają te wartości?

Jeśli spojrzymy na rozkład procentowy, produkcja idealnie obrazuje tzw. krzywą Gaussa (dzwonową). Wiosenny wzrost (marzec–kwiecień) jest bardzo gwałtowny. Następnie następuje trzymiesięczne „plateau” na najwyższym poziomie (maj–lipiec), po czym od sierpnia produkcja zaczyna płynnie opadać.

Warto pamiętać, że są to wartości uśrednione dla Polski centralnej. W zależności od anomalii pogodowych w konkretnym roku (np. wyjątkowo deszczowy lipiec lub skrajnie słoneczny marzec) odchylenia od tych średnich mogą wynosić około ±10–15%.

Pozostałe 20–25% rocznej energii (ok. 150–170 kWh z 1 kWp) instalacja „doładuje” w pozostałych miesiącach jesienno-zimowych (od października do końca lutego).

Jak liczymy oszczędność z magazynu?

Bez magazynu część produkcji zużywasz na bieżąco. Przyjmujemy tu uśrednioną statystycznie autokonsumpcję 25% – to wartość zaszyta na stałe, bo zależy od indywidualnego profilu domu i jej ręczne ustawianie tylko zaciemniłoby wynik. Nadwyżkę – powstającą głównie w południe – oddajesz do sieci po cenie rynkowej RCE. W net-billingu jej wartość trafia do depozytu prosumenckiego powiększona o VAT, czyli ok. 0,34 zł/kWh (0,278 zł × 1,23).

Wieczorem i w nocy, gdy panele już nie pracują, dokupujesz prąd po pełnej cenie taryfy brutto – zawierającej energię, dystrybucję, opłaty i VAT (1,24 zł/kWh w G11). Z magazynem odkładasz dzienną nadwyżkę i zużywasz ją u siebie zamiast oddawać do sieci. Realna wartość każdej takiej przesuniętej kilowatogodziny to cena zakupu − wartość oddania do sieci, czyli dla G11 ok. 1,24 − 0,34 = 0,90 zł/kWh (a nie pełna cena taryfy).

Ile energii faktycznie da się przesunąć, ogranicza najmniejsza z trzech wielkości: dostępna nadwyżka PV, pobór z sieci możliwy do pokrycia oraz – najczęściej – pojemność magazynu. Tę ostatnią liczymy jako: pojemność × głębokość rozładowania (DoD ~90%) × liczba cykli w roku (~300) × sprawność cyklu (~90%). Dlatego większa bateria daje większą korzyść, ale tylko do momentu, w którym zaczyna brakować nadwyżki albo wieczornego zużycia – i właśnie tę granicę wskazuje rekomendowana pojemność.